Het stof van het songfestival 2017 is langzaam maar zeker aan het neerdwarrelen. Als afsluiter brengen we je nog een analyse van toch wel het meest cruciale onderdeel van de shows: de punten(telling)!<\/p>\n
Te beginnen met een boute uitspraak: het nieuwe stemsysteem w\u00e9rkt<\/strong>. In voorgaande jaren werd de winnaar al afgeroepen nog voor de volledige einduitslag bekend was, omdat het onmogelijk was voor andere landen om nog inhaalbewegingen te kunnen maken. Dat leverde ronduit ongemakkelijke en nadien saaie televisie op. Nu is de winnaar steeds pas bekend op het allerlaatste moment van de bekendmaking van de resultaten. Het nog te verkrijgen puntenaantal wordt wijselijk niet op het scherm getoond, zodat je als modale kijker in het ongewisse blijft over hoeveel punten er nog te verdelen zijn. Daardoor blijft alles mogelijk.<\/p>\n Sommigen opperen dat er te veel schermtijd gaat naar de jurypunten, en dat de stemmen van de kijkers \u2013 moreel wijd en zijd gezien als de superieure punten \u2013 er aan het einde maar snel worden bijgegooid. En soms gaat het nog verder: het zou zelfs omgekeerd<\/strong> moeten. De publiekspunten van de puntengevers, en de jurypunten erna. Maar dat is geen goed idee, en wel om twee redenen.<\/p>\n Saaiere tv<\/em><\/strong><\/p>\n Ten eerste zijn de televotingresultaten een stuk saaier om naar te kijken, omdat ze veel meer gelijklopen<\/strong> met elkaar. Het is opmerkelijk, maar de stemmen van vijf personen per land leven veel meer variatie op dan die van duizenden televisiekijkers en -stemmers. Afgelopen zaterdag kregen dezelfde acht landen quasi altijd punten van het publiek, en alle landen buiten de top tien kregen niet meer dan kruimels.<\/p>\n Ten tweede is het onverstandig om de jurypunten als laatste te hebben, omdat het zo helemaal lijkt alsof de favoriet van het publiek nog van de troon<\/strong> kan worden gestoten. Dit jaar was er een gelijkaardige top twee, maar vorig jaar won Sergey Lazarev met voorsprong de televoting. Bij de vakjury\u2019s werd hij vijfde. Als we eerst langzaam hadden gezien hoe Rusland de harten van de kijkers had gewonnen, waarop het land nadien twee kostbare plekken zou dalen door de jurypunten, zou het helemaal lijken alsof de jury\u2019s Rusland \u2018beroofd hebben\u2019 van de overwinning.<\/p>\n Volledig- en eerlijkheidshalve moeten daar ook twee tegenargumenten<\/strong> aan worden toegevoegd: ten eerste was er ook bij de jurystemming dit jaar sprake van bijna enkel topscores voor Portugal en Bulgarije. En ten tweede stemden de jury\u2019s net zozeer op hun buren. Als we kijken naar de twaalven zien we vriendelijkheid bij Cyprus en Griekenland, Denemarken en Finland aan Zweden, Oekra\u00efne en Azerbeidzjan aan Wit-Rusland, \u2026<\/p>\n Afgetekend<\/em><\/strong><\/p>\n Als we dan nog wat nauwkeuriger kijken naar de punten zelf, vallen meteen enkele opvallende gelijkenissen<\/strong> op. Portugal en Bulgarije wonnen bijvoorbeeld beide afgetekend hun halve finale bij beide stemmers. Dat was vorig jaar wel anders, toen Oekra\u00efne telkens tweede werd, maar samengeteld alsnog won.<\/p>\n Er zijn dan weer meer merkbare verschillen. Het meest in het oog springt Australi\u00eb<\/strong>: 171 punten en een vierde plek bij de vakjury\u2019s, 2 punten en een vijfentwintigste plek bij de televoters. Ook Oostenrijk (11e<\/sup>, 93 punten van de jury\u2019s en 26e<\/sup>, 0 punten van het publiek), Roemeni\u00eb (15e<\/sup>, 58 punten van de jury\u2019s en 5e<\/sup>, 224 punten van het publiek), Hongarije (17e<\/sup>, 48 punten van de jury\u2019s en 7e<\/sup>, 152 punten van het publiek) en Nederland (5e<\/sup>, 135 punten van de jury\u2019s en 19e<\/sup>, 15 punten van het publiek) liggen ver uit elkaar qua appreciatie.<\/p>\n Die enorme verschillen waren er al sinds de vakjury\u2019s in 2009 weer in het leven werden geroepen om de helft van het puntentotaal uit te maken. Maar het nieuwe stemsysteem zet de twee afzonderlijke stemmers lijnrecht tegen elkaar en cre\u00ebert vuurwerk op tv<\/strong> door die enorme verschillen net uit te vergroten en veel meer zichtbaar te maken voor het publiek. Tot voor vorig jaar \u2013 toen elk land slechts \u00e9\u00e9n keer punten gaf, opgeteld van jury en publiek \u2013 waren die afzonderlijke stemmen niet meer dan voer voor songfestivalfreaks die er analyses over schrijven. Mea culpa.<\/em><\/p>\n Mogelijke verklaringen<\/em><\/strong><\/p>\n Maar hoe ontstaan die enorme verschillen in appreciatie en punten? We reiken twee mogelijke verklaringen aan.<\/p>\n 1) De vak- en publieksjury\u2019s zien niet hetzelfde.<\/strong> De vakjury\u2019s baseren hun oordeel op de optredens van de generale repetitie, de avond voor de liveshow die op tv te zien is. De bedoeling is dat die optredens identiek zijn aan elkaar, maar dat is lang niet altijd het geval. Dit jaar werden de generale repetities geplaagd door technische problemen. Ook gingen heel wat artiesten vocaal de mist in tijdens de dress rehearsal <\/em>of net tijdens de liveshow. Een land kan afgestraft worden voor een optreden dat slecht is op een avond, maar als het tijdens de andere avond veel beter presteert, wordt het weer meer beloond. Dat kan zorgen voor opvallend grote verschillen, zoals we gemerkt hebbben.<\/p>\n 2) De vak- en publieksjury\u2019s stemmen radicaal anders.<\/strong> Ze geven voor de duidelijkheid beide punten van een tot en met twaalf. Maar die worden op compleet tegengestelde wijzen samengesteld. De juryleden per land rangschikken \u00e1lle songs van beste naar slechtste. De televoters per land bellen en\/of sms\u2019en enkel op hun favoriet, hoogstens op enkele songs. Oftewel: een lied dat bij vijf juryleden derde in de rangschikking eindigt, kan perfect bovenaan eindigen in de algemene juryranking, omdat de andere songs naar beneden worden gehaald door mogelijk slechtere prestaties in andere rangschikkingen. De televoters zijn al veel minder geneigd om te stemmen op het lied dat ze \u2018maar\u2019 het derde beste van de avond vonden, waardoor dat al buiten de boot valt en geen of amper stemmen krijgt.<\/p>\n Alternatief?<\/em><\/strong><\/p>\n Meteen gaan weer stemmen op om oftewel terug te keren naar het oude systeem, ofwel de vakjury compleet overboord te gooien. In plaats daarvan reiken wij een ander alternatief aan om de stemming mogelijk eerlijker en evenwichtiger te maken. Om het kort samen te vatten: maak ze meer zoals in voorrondes als Melodifestivalen<\/em><\/strong>, en converteer ze naar percentages per land.<\/p>\n