De deelname van Israël aan het Eurovisiesongfestival blijft voor verdeeldheid zorgen. Terwijl in landen als België, Nederland en Spanje de discussie over een boycot hoog oplaait, klinkt het protest elders een stuk minder luid. Hoe komt dat en hoe kijken andere deelnemende landen naar de controverse? Songfestival.be sprak met internationale fanmedia uit Australië, Frankrijk en Polen.

Australië: “Geen algemene overtuiging dat we moeten afhaken”

Aan de andere kant van de wereld zorgt de Israëlische deelname voor beduidend minder beroering.

Volgens de Australische fansite Aussievision komt het Songfestival er doorgaans pas ter sprake wanneer omroep SBS zijn artiest bekendmaakt. Daarna groeit de aandacht in de aanloop naar het evenement, met een hoogtepunt tijdens de festivalweek.

‘Zero points voor Israël’

Toch blijft ook Australië niet helemaal gespaard van de controverse rond Israël. Het onderwerp kwam zelfs aan bod in de Australische politiek:

“Omroep SBS moest in de Senaat vragen beantwoorden van zowel tegenstanders als voorstanders van de Israëlische deelname”, vertelt Dale van Aussievision.

“Er kwamen vragen over waarom Australië nog meedoet, terwijl anderen zich afvroegen waarom Israël geen punten kreeg van Australië.”

Er waren ook protesten tegen de Australische deelname, maar volgens Aussievision bleef de omvang daarvan beperkt in vergelijking met verschillende Europese landen.

Focus op het binnenland

De fansite vermoedt dat de geografische afstand een rol speelt. Bovendien neemt Australië nog niet zo lang deel aan het Songfestival als landen als Spanje en Ierland. Ook de politieke aandacht gaat er momenteel vooral naar binnenlandse thema’s.

Van een breed gedragen oproep om thuis te blijven, is dan ook geen sprake. “Er heerst zeker geen algemene overtuiging dat Australië beter niet zou deelnemen”, klinkt het bij Aussievision.

Toch de rug toegekeerd

Dat betekent niet dat iedereen zich nog achter het festival schaart. Sommige kijkers en fans hebben het Songfestival de rug toegekeerd. Toch blijven de kijkcijfers volgens de fansite hoog. Ook de deelname van Delta Goodrem aan de vorige editie zorgde voor heel wat belangstelling.

Dat een grote naam als Goodrem op het Songfestivalpodium stond, toont volgens Aussievision aan dat bekende artiesten nog altijd interesse hebben. Al sluit de fansite niet uit dat andere artiesten een deelname weigeren vanwege hun persoonlijke overtuigingen of de huidige controverse.

(Tekst gaat verder onder de video.)

Frankrijk: “Het Songfestival kampt vooral met een imagoprobleem”

Ook in Frankrijk is de Israëlische deelname niet het belangrijkste gespreksonderwerp rond het Songfestival. Volgens Ronan van de Franse fansite L’Eurovision Au Quotidien heeft het evenement er vooral met een ander probleem te kampen: zijn imago.

“Het Songfestival wordt in Frankrijk vaak beschouwd als een oubollige wedstrijd met liedjes van bedenkelijke kwaliteit”, zegt Ronan.

Volgens hem is de reputatie van het festival al langer beschadigd. De geopolitieke spanningen maken het er niet gemakkelijker op.

Dat betekent niet dat de controverse rond Israël onopgemerkt blijft. Vooral sinds 2023 en 2024 besteden Franse media steeds meer aandacht aan de politieke aspecten van het Songfestival.

Oproep tot boycot beperkt

Toch blijft de politieke roep om een boycot beperkt. Volgens L’Eurovision Au Quotidien is de radicaal-linkse politieke partij La France Insoumise (LFI) de enige politieke groepering die expliciet oproept tot een boycot van Israël.

Andere partijen pleiten niet voor een boycot of geven de voorkeur aan symbolische maatregelen.

Ronan: “Ook de Franse openbare omroep France Télévisions houdt zich op de vlakte. De redenering is eenvoudig: zolang de EBU Israël toelaat, ziet de Franse delegatie geen reden om daartegen in te gaan. Officiële verklaringen blijven dan ook bijzonder terughoudend.”

De kijkcijfers daalden volgens de fansite in 2026, toen ook werd opgeroepen tot een boycot. Die oproep kreeg echter weinig bijval. Of de daling rechtstreeks met de controverse te maken had, is niet duidelijk.

Polen: “De fans zijn verdeeld, maar de voorbereidingen gaan door”

In Polen wordt de discussie over Israël wel degelijk gevoerd, al is het debat volgens Miłosz Sieradzki, naast Songfestivalblogger ook actief bij het Poolse Instytut Monitorowania Mediów (IMM) dat media analyseert en monitort, minder intens dan in bijvoorbeeld Ierland, IJsland en Spanje.

De Poolse media besteedden uitgebreid aandacht aan de beslissing van verschillende landen om het Songfestival te boycotten. Ook onder fans zorgt het onderwerp voor verdeeldheid.

“Sommigen vinden dat het Songfestival in de eerste plaats een muziekwedstrijd moet blijven en dat artiesten niet verantwoordelijk mogen worden gehouden voor politieke beslissingen van hun regering”, legt Sieradzki uit.

“Anderen vinden dat de omvang van de humanitaire crisis het onmogelijk maakt om de deelname los te zien van de politieke context.”

Geen boycot, wél deelname

Die discussie heeft voorlopig geen gevolgen voor de Poolse deelname. Omroep TVP bevestigde zijn aanwezigheid op het Songfestival van 2027 en opende inmiddels de inschrijvingen voor de nationale selectie.

“Op dit moment bereidt Polen zich dus voor op deelname, niet op een boycot”, aldus Sieradzki. Hij benadrukt wel dat de bredere Europese discussie ook in Polen kan blijven doorwerken, zeker als nog meer omroepen zich terugtrekken of de situatie rond Israël verandert.

Onder de Poolse fans ziet hij geen duidelijke meerderheid voor of tegen een boycot. Een deel wil dat het Songfestival een plek blijft voor muziek, artiesten en culturele uitwisseling.

“Anderen vinden dat alleen al deelnemen in de huidige omstandigheden een politiek signaal kan zijn”, zegt de blogger die erbij was in Wenen.

Voor Sieradzki gaat de discussie dan ook verder dan de vraag of Polen moet deelnemen.

“De interessantste vraag is niet simpelweg of we moeten boycotten, maar of het Songfestival nog geloofwaardig kan beweren apolitiek te zijn wanneer omroepen en artiesten hun beslissingen expliciet laten afhangen van de politieke context. Dat is volgens mij de kern van het debat.”

Ook in de sportwereld ligt Israël onder vuur

Niet alleen het Songfestival worstelt met de deelname van Israël. Ook in de internationale sportwereld klinkt de roep om een boycot. Toch blijft het land actief in verschillende Europese en internationale competities, waaronder de kwalificaties voor het WK voetbal.

De controverse beperkt zich dus allerminst tot het Songfestival. Toch is er een belangrijk verschil. Waar een openbare omroep kan beslissen om een editie van de muziekwedstrijd over te slaan, kan een nationale voetbalploeg die weigert te spelen ook sportieve sancties riskeren.

Sportieve resultaten winnen

Bovendien tellen bij een potje voetbal de sportieve resultaten. Terwijl je op het Songfestival met elke stem je persoonlijke voorkeur doorgeeft, al dan niet gemobiliseerd uit een of andere (politieke of nationalistische) hoek.

De vraag is dan ook niet alleen waarom de deelname van Israël in sommige landen meer protest uitlokt, maar ook waarom muziek- en sportorganisaties er op verschillende manieren mee omgaan.

Waarom verschilt het debat zo sterk van land tot land?

Dat de Israëlische deelname niet overal dezelfde reacties uitlokt, heeft volgens Julius Fintelmann, Zwitsers journalist en oprichter van nieuwsmedium The European Correspondent, ook te maken met de politieke cultuur.

“De politieke cultuur in landen als Duitsland, Oostenrijk en Polen verschilt nog altijd sterk van die in Nederland en België”, stelt hij.

Volgens de journalist bestaat er in al die landen steun voor een strengere Europese houding tegenover Israël, maar vertaalt die zich niet overal op dezelfde manier naar het politieke debat.

“Historische verhouding met Israël speelt rol”

Vooral in Duitsland en Oostenrijk speelt volgens hem de historische verhouding met Israël een belangrijke rol.

Daardoor blijft de politieke houding tegenover het land er relatief welwillend, ondanks de toenemende kritiek op het Israëlische beleid.

“In Duitsland bestaat er een duidelijke kloof tussen het Israëlbeleid van vrijwel alle politieke partijen en de publieke opinie.

Uit peilingen blijkt dat een meerderheid van de bevolking de diplomatieke relatie met Israël graag anders zou zien.”

Kwestie leeft, maar Songfestival niet overal ter discussie

Die verschillen in politieke cultuur bieden volgens de journalist een mogelijke verklaring voor de uiteenlopende reacties op het Songfestival.

Want hoewel de discussie over Israël in heel Europa leeft, betekent dat niet automatisch dat ook de deelname aan de muziekwedstrijd overal ter discussie staat.