Wenen 2015

De Oostenrijkse omroep ÖRF mocht voor het eerst sinds 1967 nog eens een Songfestival organiseren. In augustus 2014 viel de keuze op de Wiener Stadthalle in de hoofdstad.

Niet minder dan vier presentatoren praatten de drie uitzendingen aan elkaar, een nieuw record. Het ging om drie gevestigde Oostenrijkse televisie- presentatrices, aangevuld in de greenroom met titelhoudster Conchita Wurst, die ook meermaals zong tijdens de liveshows.

Als slotstuk op de twee afgewerkte halve finales, was er natuurlijk de grote finale van het zestigste Eurovisiesongfestival. De Oostenrijkste gastomroep ÖRF had de drie uitzendingen gehuisvest vanuit de Wiener Stadthalle in de hoofdstad Wenen.

Over 2015

De finale begon met een optreden van het themalied dit jaar, toevallig met dezelfde titel als de slogan van deze Songfesivaleditie, Building Bridges. Het lied werd gezongen door de drie presentatrices van de avond, Arabella Kiesbauer, Alice Tumler & Mirjam Weichselbraun, allen bekende Oostenrijkse schermgezichten, Conchita Wurst, de winnares van vorig jaar die nu de gesprekjes vanuit de greenroom verzorgde, een kinderkoor, de Oostenrijkse rapper Left Boy en het radio-orkest van de ÖRF.

Vervolgens volgde er een lange vlaggenceremonie waarbij alle 27 kandidaten in deze finale het podium achtereenvolgens het podium mochten bestijgen terwijl Conchita de landen afriep.

Arabella Kiesbauer, Mirjam Weichselbraun & Alice Tumler

En het was toen nog niet afgelopen, want nadien volgde er nog een filmpje met in de hoofdrol Europeanen die allemaal een figuurlijke brug bouwden met elkaar, opvallend genoeg op de tonen van What If, het Russische Songfestivalliedje van 2013.

Na meer dan twintig minuten uitzending, begon uiteindelijk het eerste liedje. De postkaartfilmpjes dit jaar werden telkens voorafgegaan door een shot van de nakende artiest die zich in de coulissen bevond, en focusten zich telkens op een ander gebied van Oostenrijk dat in de schijnwerpers werd gezet. De nakende artiest kreeg een pakje thuisbezorgd, en dat bracht hen naar het betreffende gebied, waar ze werden rondgeleid.

40 landen namen dit jaar deel, het hoogste aantal sinds 2012. In vergelijking met vorig jaar besloot Oekraïne om thuis te blijven gezien de penibele politieke en financiële situatie waar het in verkeerde, maar daar stond wel tegenover dat Servië, Tsjechië en Cyprus na een of enkele jaren afwezigheid weer present tekenden.

En er was een nieuw land: Australië. In februari 2015 maakte de EBU bekend dat de Australische omroep SBS eenmalig was uitgenodigd om erbij te zijn als volwaardige deelnemer. SBS zond beide halve finales en de finale live uit, omstreeks vijf uur ’s ochtends lokale tijd, en nog eens in primetime de volgende avond.

De Australiërs kregen veel privileges: niet alleen mochten ze stemmen in beide halve finales en de finale, ze kregen ook nog eens een onmiddellijk ticket voor de finale. Zodoende waren er al zeven landen geplaatst voor de finale, die vervoegd werden door de twintig finalisten. Met 27 landen in de finale staat die van 2015 te boek als de grootste ooit. Guy Sebastian, de eerste Australische Songfestivaldeelnemer ooit, gold als een van de favorieten, en behaalde een respectabele vijfde plek met het lied Tonight Again.

Australië zou eenmalig deelnemen, ter ere van de 60ste verjaardagseditie van het Songfestival. De liedjeswedstrijd wordt Down Under al sinds 1983 uitgezonden en geniet er sindsdien een zekere graad van populariteit. Het land mocht onmid- dellijk deelnemen aan de finale, zonder langs de uitzendingen van dinsdag of donderdagavond te moeten passeren.

Naast het Australische geweld gingen ook ver- schillende andere kandidaten vlot over de tongen. Finland werd vertegenwoordigd door een rockgroep met de heerlijke naam Pertti Kuri- kan Nimipäivät.

Ze viel niet zozeer op omdat ze deelnam met het kortste Songfestivallied ooit (1 minuut en 27 seconden), maar omdat de leden ervan autistisch waren of het Downsyndroom hadden. Ondanks de hype bleven de Finnen ste- ken in de halve finales.

Zodoende namen op zaterdagavond 27 landen deel, het hoogste aantal ooit voor een Songfestivalfinale. Australië werd meteen vijfde, en ondanks de aparte geografische positie werd het land een blijvertje op het Eurovisiesongfestival.

De overige meteen geplaatste landen zetten desastreuze resultaten neer – op een na. Oostenrijk werd het eerste land ooit dat in de functie van gastland zonder één punt strandde in de finale.
Ook voor de Duitse buren was er geen enkel punt weggelegd, en de voorronde was daar erg tumultueus verlopen: de oorspronkelijke winnaar zei na de bekendmaking van zijn zege dat hij er geen zin in had, en liet de eer over aan de runner-up, Ann-Sophie. Met Black Smoke behaalde ze net als I Am Yours een puntenloos resultaat.

Verder had de Duitse nationale finale een onver- wachte apotheose gekregen toen de gekozen winnaar prompt aangaf niet te willen deelnemen. De runner-up, zangeres Ann-Sophie, kreeg dan maar de eer, al werd het allesbehalve een succes.

Zowel Duitsland als buurland en gast- land Oostenrijk eindigde in de finale op de al- lerlaatste plaats met geen enkel punt. Het was de eerste keer dat het organiserende land voor eigen publiek met 0 punten achterbleef. De Oostenrijkse groep The Makemakes reageerde laconiek door later een eigenzinnige cover van het winnende lied Heroes te zingen, waarbij de titel Zeroes werd.

Niet al te veel beter brachten Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk het er van af, met respectievelijk een liedje over de Eerste Wereldoorlog en een in het electroswinggenre. En dan was er nog Italië, dat werd vertegenwoordigd door de mannengroep Il Volo en de 27^e en laatste startplek toebedeeld had gekregen van de producers. Met Grande amore golden de heren als grote favorieten, en uiteindelijk moesten ze genoegen nemen met de bronzen plak.

Sowieso waren nagenoeg alle punten in deze finale weggelegd voor de top zes van het klassement. Boven Il Volo eindigde Polina Gagarina uit Rusland, die ondanks het aanhoudende en geregeld weggefilterde boegeroep uit de zaal, de topscores aaneenreeg en de eerste runner-up werd die meer dan 300 punten scoorde. Maar het was toch de grote favoriet Måns Zelmerlöw die aan het langste zeel trok. Met een gelikt visueel optreden van zijn popnummer Heroes zong hij zichzelf en zijn land naar de eerste plek.

Het goud ging, zoals op voorhand wijd en zijd aangenomen, naar de Zweed Måns Zelmerlöw. Zijn opvallende optreden, waarbij hij gretig speelde met de geprojecteerde animatie-achtergrond, won in het totaalklassement en leverde het Scandinavische land al zijn zesde overwinning op.

Maar Zelmerlöw had niet de meeste kijkers kunnen bekoren. Het Italiaanse trio Il Volo kreeg van hen afgetekend de meeste stemmen en punten. Maar omdat de vakjury’s er minder pap van lustten, strandde Italië in het eindklassement op de derde plaats. Het was de eerste keer sinds de terugkeer van de jurystemming dat de publieksfavoriet de wedstrijd niet won.

Måns Zelmerlöw

Voor de andere landen in het klassement waren enkel aalmoezen weggelegd: het liedje dat tiende eindigde had amper 53 punten, nog geen 50 meer dan het nummer op de 25^e plek in het klassement. De grootste verliezers in vergelijking met de halve finales waren Cyprus (zestien plekken verlies), Polen (vijftien), Griekenland (dertien) en Hongarije (twaalf).

België en Nederland

België stond voor de tweede keer in drie jaar tijd in de finale. Loïc Nottet had zich de afgelopen week flink opgewerkt als topfavoriet, en hij kwam op zaterdagavond als dertiende aan de bak. Hij zette een puike prestatie neer van Rhythm Inside, en behoorde tot het uitverkoren groepje van zes dat nagenoeg altijd punten kreeg.

Op drie landen na viel België telkens in de prijzen tijdens de stemming, en er kwamen topscores uit buurlanden Nederland en Frankrijk, en zelfs uit Hongarije.

Op dinsdag 10 maart 2015 werd het lied voorgesteld tijdens een persconferentie in het Brusselse Maison de Vienne, een weinig subtiele verwijzing naar de gaststad van het Songfestival 2015.

Loïc Nottet werd in 1996 geboren in het Luikse Courcelles. Hij groeide op in dezelfde gemeente als Axel Hirsoux, de Belgische kandidaat van het jaar tevoren. Op negenjarige leeftijd kon hij zijn ouders overtuigen om hem in een dansschool in te schrijven.

In januari 2014 raakte hij op slag bekend in Franstalig België door zijn blind audition in de RTBF-versie van The Voice, waar hij uiteindelijk tweede eindigde. Zijn cover van Sia’s Chandelier werd door de zangeres zelf gedeeld. De Franstalige omroep duidde hem aan als Songfestivalkandidaat voor 2015, wat op het groo ste succes in twaalf jaar tijd uitdraaide.

Al probeert hij dat Eurovisieverleden nu achter zit te laten omdat het volgens zijn manager ‘deuren sluit’. Later dat jaar won Nottet nog de Franse versie van Dancing With the Stars, wat dan weer zijn bekendheid bij onze zuiderburen gevoelig deed toenemen.

Tot nog toe heeft hij twee succesvolle albums uitgebracht: Selfocracy en Sillygomania. Na Rhythm Inside volgden nog hits als Million Eyes en Heartbreaker. Behalve performer is hij nu ook coach in, ja hoor, The Voice.

sers en -zangers (onder wie Nicolas Dorian, die in 2011 bij Witloof Bay zong) bracht hij een mi- nimalistisch en bijna mechanisch geïnspireerd optreden met zwart en wit als dominante kleu- ren. De reacties op de repetities waren grotendeels positief, en in aanloop naar de halve finale steeg België in de lijstjes van de fans en wedkantoren.

Van een dertiende plek was ons land opgeklommen tot gedoodverfde favoriet om de halve finale te winnen. Uiteindelijk werd Belgium als tiende en laatste finalist aangekondigd: het was nog eens gelukt.

Rhythm Inside voegde zich bij het beperkte kransje van Belgische inzendingen die in beide landsdelen de top van de hitparades haalden. Ook in Oostenrijk (#2) werd het lied een groot succes. Maar ook in Duitsland, Finland, Griekenland, IJsland, Nederland, Zweden en Zwitserland dook de song op in de top vijftig

Loïc Nottet

Nederland was uitgeschakeld in de eerste halve finale, en mocht zo niet deelnemen aan de finale van het ESF 2015.

Nederland leek weer terug bij af. Zangeres Trijntje Oosterhuis had veel reacties losgeweekt met haar opvallende, gescheurde outfit, die op sociale media viraal ging als #DeJurk. Ze koos nog voor een ander exemplaar, maar haalde er de finale niet mee.

De pauze en de punten

De pauzeacts werden verzorgd door de Oostenrijkse percussionist Martin Grubinger, Conchita Wurst die zoveel schermtijd kreeg dat ze bijna haar hele nieuwe album kon zingen en Vincenzo Cantiello, de jonge snaak die in november 2014 het Junior Eurovisiesongfestival gewonnen had.

De uitzending was al drie uur bezig toen de stemming begon, en telkens opnieuw werd via een kaart van Europa een brug gebouwd van Wenen naar het volgende stemmende land. Tot drie keer toe waren er storingen bij de satellietverbindingen, waardoor die stemrondes telkens uitgesteld werden.

De stemming was aanvankelijk een spannende strijd tussen de top drie, maar nadat de Britse kokkin Nigella Lawson als puntenmeisje van dienst douze points aan Zweden had gegeven, kon niet of niemand Måns Zelmerlöw nog tegenhouden.

Rond één uur ’s nachts, toen de uitzending bijna vier uur bezig was, werd hij gekroond tot winnaar van wat vast en zeker het langste Eurovisiesongfestival ooit tot hiertoe was. Heroes werd een hit in grote delen van Europa, en de Zweden waren met hun zesde overwinning al goed bezig het Ierse record van zeven te verbreken.

Måns Petter Albert Sahlén Zelmerlöw werd in 1986 geboren. In zijn tienerjaren speelde hij in schoolmusicals. In 2005 werd hij vijfde in de Zweedse versie van Idool, kreeg hij een hoofdrol in een plaatselijke versie van de musical Grease en later Footloose en zette hij zijn eerste stappen als presentator.

Tussendoor bleef hij nieuwe muziek uitbrengen en richtte hij zijn pijlen op de Zweedse preselectie Melodifestivalen. In 2007 werd hij er der- de in de finale, twee jaar later vierde en in 2010 praatte hij de voorronde aan elkaar.

Bij zijn derde deelname, in 2015, was het zowel in Zweden als op het Songfestival raak. Het jaar erna was hij gastheer van de internationale wedstrijd. Hij verhuisde met zijn vriendin, inmiddels echtgenote, naar Londen om er verder te timmeren aan zijn zangcarrière en de Britse Songfestivalvoor- ronde mee te presenteren.

Tot hiertoe verschenen acht albums, met Time uit 2019 als recentste wapenfeit. In 2021 was hij op- nieuw een van de presentatoren van Melodifestivalen.

Heroes piekte bovenaan in de hitparades in Griekenland, IJsland, Oostenrijk, Zweden zelf en Zwitserland, en haalde in tal van andere landen de top tien. In België waren er 2de en 6de topposities in de Vlaamse en Franstalige Ultratop.

Het scorebord

Onmiddellijk na afloop van de finale werden de gedetaileerde rangschikkingen per land en jurylid vrijgegeven. Voor de allereerste keer sinds de invoering van televoting in 1997 had de lieveling van het publiek het songfestival niet gewonnen: Zweden was pas derde geëindigd bij de telestemming, achter Italië en Rusland, maar had wel de jurystemming met overmacht kunnen winnen.

Il Volo zette een verpletterende zege neer bij de publieksstemming, maar kon de juryleden dan weer veel minder overtuigen. De kijkers thuis konden vooral de liedjes uit Estland, Albanië, Servië en Armenië veel meer smaken dan de vakjury’s, terwijl zij grotere fans waren van de inzendingen uit Noorwegen, Cyprus én gastland Oostenrijk. België eindigde bij beide stemmingen netjes in de top vijf, en verzegelde die prestatie met een voortreffelijke vierde plek in het gecombineerde, officiële klassement.

Nooit eerder had een halve finale zoveel Belgische kijkers gelokt: de eerste voorronde ver- leidde ruim 1,2 miljoen Belgen (819.741 op Eén en 413.103 op La Une). De finale deed het beter, maar kon ook op beduidend meer animo rekenen in Vlaanderen dan in Wallonië, met respectievelijk 1.246.367 en 527.171 kijkers, in beide gevallen de hoogste aantallen in jaren tijd.

Al moet daar voor de volledigheid worden bij vermeld dat bij- na 100.000 Franstalige landgenoten de finale volgden via de Franse televisie.