De Zweden organiseerden hun vijfde Songfestival en brachten de wed- strijd voor de tweede keer onder in Malmö. De Zweedse omroep zorgde voor een trendbreuk door voor het eerst sinds 1995 slechts één persoon aan te wijzen voor de presentatie.

Petra Mede mocht als enige de twee halve finales en de finale aan el- kaar praten. Haar prestatie werd zo positief beoordeeld dat ze drie jaar later al terugkeerde in dezelfde rol. Daarnaast werd een nieuwe traditie gestart in de finale door de 26 finalisten een voor een op te laten komen via een speciale loopbrug boven het publiek, terwijl de vlag van hun land werd getoond.

Die ceremonie gebeurde op de tonen van een lied speciaal voor de gelegen- heid geschreven door Benny Andersson en Björn Ulvaeus van ABBA en de betreurde Zweedse dj Avicii.

Officiële app

Er kwamen verder nog drie wijzigingen in de spelregels, die grotendeels tot op de dag van vandaag blijven gelden. Ten eerste werd de startvolgorde voor de drie liveshows niet meer willekeurig geloot, maar bepaald door de productie van de wedstrijd. De filosofie erachter is dat op die manier gelijkaardige songs uit elkaars vaarwater kunnen worden gehouden.

De tweede wijziging was dat voor het eerst ook kon worden gestemd via de gloednieuwe officiële app van het Songfestival, wat weer een technische evolutie was. De derde wijziging tenslotte was evenmin zichtbaar, maar had wel een impact op de resultaten.

De juryleden moeten sinds 2013 niet langer enkel op hun top tien stemmen, maar individuele rangschikkingen van álle liedjes maken per show. De volledige rangschikkingen van de experts en de kijkers worden dan per land samengevoegd om de punten van één tot en met twaalf te bepalen.

Na de twee halve finales te hebben gehad, was het op zaterdag 18 mei tijd voor de finale van het achtenvijftigste Eurovisiesongfestival.

Na enkele maanden van Zweedse steden die tegen elkaar opboden om het songfestival te kunnen binnenhalen, maakte gastomroep SVT in juli 2012 bekend dat de keuze was gevallen op de Malmö Arena in de gelijknamige stad, in het uiterste zuiden van het Scandinavische land.

Over 2013

De finale begon met een filmpje van een rups die zich een weg doorheen Europa baande om in Malmö te ontpoppen tot een vlinder, de mascotte van dit Songfestival.

Vervolgens wandelden alle artiesten over een enorme hangbrug over het zaalpubliek heen van de greenroom naar het podium, op de tonen van het lied We Write the Story, gecomponeerd door Björn en Benny van ABBA en de Zweedse dj Avicii, die later dat jaar een wereldhit zou scoren met Wake Me Up. Alle vlaggen wapperden op het podium toen de presentatrice eveneens het podium besteeg.

Petra Mede was aangeduid om dit songfestival helemaal alleen te presenteren – het was de eerste keer in achttien jaar tijd dat er nog eens enkel een vrouw geweest was. Ze hield ervan gekruide humor te gebruiken, en schuwde geen grapjes over bijvoorbeeld de homogemeenschap.

Toch was Mede niet alleen: tussen de liedjes door waren er enkele filmpjes met in de hoofdrol Lynda Woodruff, een typetje van de Amerikaans-Zweedse presentatrice en zangeres Sarah Dawn Finer. Zij wilde de kijker wat graag een ander soort Zweden tonen, maar faalde telkens in haar opzet.

De gewone postkaartfilmpjes dit jaar waren mini-documentaires over de komende artiest, met beelden van hem en/of haar in de natuurlijke habitat, thuis, bij familie en vrienden of ronddwalend doorheen straten.

Petra Mede

39 landen namen dit jaar deel, het laagste aantal sinds 2010. Armenië was dan wel teruggekeerd na een jaartje bankzitten, maar Bosnië & Herzegovina, Portugal, Turkije en Slovakije bleven allen thuis.

Dit jaar waren er twee ingrijpende wijzigingen in het verloop van de wedstrijd. De tweede lees je verderop in dit artikel, maar dit is alvast de eerste: de volgorde waarop de artiesten optraden was niet langer willekeurig bepaald door loting, maar werd door de producers van het songfestival beslist.

Bij een speciale loting eind januari werd voor elk land geloot in welke helft van welke halve finale elk land zou deelnemen, maar de exacte positie van optreden werd achter gesloten deuren bepaald, met als bedoeling een zo verscheiden mogelijke muziekavond te kunnen bezorgen.

De finalisten lootten na afloop van hun halve finale en/of persconferentie de helft waarin ze zouden optreden, waarna de producers opnieuw de startvolgorde voor de loting samenstelden. Om voorkeursbehandelingen te vermijden, werd het gastland steeds wel nog willekeurig geloot.

En zo hadden de producers bepaald dat Frankrijk de avond mocht openen, als land van de Grote Vijf. Zangeres Amandine Bourgeois kon er niet van profiteren, en strandde meteen op de een op drie na laatste plek. Italië deed het meer dan aardig met een zevende plek dankzij zanger Marco Mengoni, maar de overige Grote landen deden het veel minder.

Een erg vals vocaal optreden speelde ESDM uit Spanje danig parten, en ook de groep Cascada die Duitsland vertegenwoordigde en in het verleden hits had gescoord als Everytime We Touch konden geen indruk nalaten – na drie vette Duitse jaren, strandden onze oosterburen nu buiten de top-20.

De Britse BBC had opnieuw een klinkende naam weten te strikken: Bonnie Tyler, bekend van onder meer Total Eclipse of the Heart, wilde deelnemen om haar nieuwe album te promoten. Maar met Believe in me maakte ook zij amper indruk. Gastland Zweden strandde in de middenmoot dankzij zanger Robin Stjernberg, die eerder al compleet onverwacht de lokale Songfestivalvoorronde Melodifestivalen gewonnen had.

De Finse Krista Sigfrids had voor opschudding gezorgd. In haar liedje Marry Me wilde ze aandacht vragen voor holebirechten, en dus besloot ze haar liedje af te sluiten met een lesbische kus met een van haar achtergrondzangeressen.

Dat zette kwaad bloed bij de Turkse TRT, die niet meer deelnam maar nu ook weigerde de wedstrijd uit te zenden, en de Chinese zender die de wedstrijd uitzond. Het Finse optreden werd daar volledig uit de uitzending geknipt, en Sigfrids haalde uiteindelijk slechts een pover 24^e plek.

Het allerlaatste liedje van de avond pakte ook de allerlaatste plaats: Ryan Dolan uit Ierland kreeg de rode lantaarn voor zijn lied Only Love Survives, en hij verloor maar liefst achttien plekken tegenover zijn resultaat in de halve finale. Andere grote opdoffers waren er voor het eerder vermelde Finland (vijftien plekken), Litouwen (dertien) en Armenië (elf).

Emmelie de Forest uit Denemarken overtuigde met haar keltisch geïnspireerde Only Teardrops, meer dan Farid Mammadov uit Azerbeidzjan met zijn opmerkelijke visuele act, inclusief een man die ondersteboven in een glazen vierkant stond en de bewegingen van Mammadov imiteerde.

Het brons ging naar Zlata Ognevich uit Oekraïne, die het podium werd opgedragen door de grootste man uit de Verenigde Staten, Igor Vovkovinskiy, die maar liefst 243 centimeter mat. Margaret Berger uit Noorwegen en Dina Garipova uit Rusland maakten de top vijf compleet.

Emmelie de Forest

Tijdens de stemming kende Azerbeidzjan grote moeder Rusland geen punten toe, en de Russen zelf gaven ook niets aan de buren uit Wit-Rusland. Het tumult daarover ging zover dat de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov, zich in de discussie mengde door te beweren dat het resultaat vervalst moest zijn.

Tot overmaat van ramp had een Litouws nieuwsmedium naar buiten gebracht dat Azeri’s in niet minder dan vijftien landen mensen gingen ronselen om op hun inzending te stemmen door hen SIM-kaarten te geven. De EBU stelde een onderzoek in, maar dat liep af op een sisser.

België en Nederland

België stond nog eens in de finale van het Songfestival. Roberto Bellarosa had van de producers de zesde startplek toebedeeld gekregen. Tijdens de stemming nam hij een vliegende start met hoge scores van gastland Zweden en een topscore van onze noorderburen, maar uiteindelijk zakte hij weg naar een nog steeds degelijke twaalfde plek, in het midden van het klassement. Het was het grootste succesverhaal voor de Waalse RTBF in exact een decennium tijd.

Roberto Bellarosa werd in 1994 geboren in het Luikse Wanze. Tijdens lessen notenleer viel op dat hij een mooie zangstem had, en zijn leraar raadde hem aan daar iets mee te doen. En zo geschiedde: in 2011 waagde hij zijn kans in de eerste jaargang van de RTBF-variant van The Voice.

Hij kwam terecht in het team van de Zwitserse dj Quentin Mosimann, die hem naar de overwinning loodste. Zijn eerste album, Ma voie, verscheen even later en deed het goed in de Waalse albumlijst. Bellarosa liep zo in de kijker van de Franstalige omroep, die hem vroeg naar het Songfestival in Malmö te gaan.

Daar strandde hij in de middenmoot, allesbehalve onaardig naar Belgische normen. Later verschenen nog een aantal singles en een tweede album, maar de laatste jaren werd het stiller rond de zanger.

Daarin kregen we de volle twaalf punten van Nederland. Hoe vreemd het ook mag klinken: het was van 1977 geleden dat onze noorderburen hun topscore aan een Belgische inzending gunden. Ons land gaf op zijn beurt ook aan Nederland de topscore. Voor de allereerste keer in de hele Songfestival- geschiedenis wisselden België en Nederland topscores uit.

Love Kills haalde na het Songfestival nog de 15de plaats in de Vlaamse Ultratop. In de Franstalige hitparade piekte de song op #6. In Duitsland en Nederland werd de top 100 nog gehaald.

Roberto Bellarosa

Nederland was helemaal in feeststemming, want Anouk was zijn eerste vertegenwoordigster geworden sinds 2004 die het tot de finale had weten te schoppen. Opvallend was dat ze de eerste helft had geloot tijdens haar persconferentie, maar toch het tweede luik van de liedjes op gang mocht trappen als liedje dertien van de 26.

De TROS had immers gehoor gegeven aan de op- roep van zangeres Anouk, bekend van grote hits als Girl en Nobody’s Wife, die had beweerd dat ze ‘een killersong’ op de plank had liggen. Het bleek te gaan om de ballade Birds.

Anouk deed haar eigen ding en stelde altijd en overal haar voorwaarden: ze wilde niet aan een preselectie deelnemen en weigerde in Malmö de publiciteit en feestjes op te zoeken. Na acht opeenvolgende jaren van uitschakelingen en vernederingen kwam Nederland in dezelfde eerste halve finale als tiende en laatste finalist uit de bus. In de finale strandde ze op een negende plek.

Birds werd door een aantal landen zeer geliefd, met veel topscores uit vooral Noord-Europese landen en natuurlijk de twaalf van België, maar wist geen plek op het erepodium te versieren. Nederland behaalde een negende plek, het beste resultaat in veertien jaar tijd.

De Nederlandse én Belgische aanwezigheid in de finale hadden geleid tot meer interesse en hogere kijkcijfers. De twee halve finales en de finale trokken respectievelijk 721.088, 632.188 en 956.866 geïnteresseerden naar Eén. In Nederland hadden net geen vijf miljoen mensen naar de finale gekeken..

Anouk

De pauze en de punten

Voor de stemming begon, was er eerst nog tijd voor een rist pauzeacts. Winnares van vorig jaar Loreen mocht eerst een medley brengen van enkele nieuwe nummers van haar album, waarna presentatrice Petra Mede de hoofdrol speelde in een bont optreden dat ‘Swedish Smörgåsbord’ heette en de bedoeling had de Zweedse cultuur tentoon te spreiden, referenties naar IKEA en Pippi Langkous inbegrepen. En tot slot mocht Sarah Dawn Finer als zichzelf het podium op om een ingetogen cover te brengen van ABBA’s The Winner Takes It All.

De stemming zelf werd gedomineerd door technische problemen en foute shots op foute momenten, en betekende de doorstart van een nieuwe traditie: zodra het mathematisch niet meer mogelijk was dat de winnaar ingehaald kon worden, werd de winnaar al bekendgemaakt, waarna de laatste overblijvende landen snel nog hun punten moesten doorgeven.

De eerder in dit artikel beloofde tweede grote wijziging dit jaar die zich voltrok, gebeurde ook volledig achter de schermen en ontging de modale kijker vlotjes: vanaf deze editie werden de punten toegekend tijdens de stemming bepaald door het samenvoegen van de complete rangschikkingen van publiek en jury, dus niet langer enkel de top tien.

Een liedje dat eerste werd bij het publiek, maar slechts twintigste bij de jury’s, zou dus veel minder punten krijgen, maar een liedje dat bij beide stemgerechtigden elfde of twaalfde werd en dus nog steeds redelijk bevonden werd, zou baten bij het systeem. De discussies over de (gebrekkige) kwaliteiten van het systeem blijven voortduren, en na drie edities werd het afgevoerd.

Het scorebord

Na afloop van de puntentelling merkte Petra Mede fijntjes op dat het songfestival zich slechts twintig minuutjes verder zou verplaatsen, gezien de nabijheid van Malmö bij de Deense zuiderburen. De uitzending eindigde met een valse noot, want de reprise van het winnende lied werd halfweg afgebroken. Only Teardrops werd een Europese hit in de lijsten, maar stond toch in de schaduw van voorganger Euphoria.

Emmelie Charlotte-Victoria de Forest werd in 1993 geboren uit een Deense moeder en een Zweedse vader. Ze beweerde jarenlang bij hoog en laag dat ze blauw bloed had en een afstammelinge was van de Britse koning Edward VII, al ontkrachtten wetenschappers die uitspraak.

Op negenjarige leeftijd was ze beginnen te zingen in een gospelkoor, en later trad ze op bij verschillende muziekfestivals. In 2013 waagde ze met succes haar kans in de Deense Song- festivalvoorronde. Haar winnende lied werd een hit, maar ook Emmelie kon niet blijven teren op haar succes.

Ze scoorde nog één hit toen ze in 2014 het themalied voor de wedstrijd in Kopenhagen mocht zingen, maar haar tweede album, dat in 2018 verscheen, deed niets in de hitlijsten. De laatste jaren is ze actiever als componiste, met anno 2021 onder meer twee uitgevoerde Songfestivalliedjes op haar conto.

Only Teardrops prijkte bovenaan in de hitparades in Denemarken, Finland en IJsland. In tal van andere Europese landen werd de song een top tien-hit, maar niet in België.

In de Vlaamse Ultratop 50 kwam de winnaar niet verder dan de 11de plaats, in Wallonië de 26ste.

Op 28 mei 2013 maakte de EBU de gesplitste resultaten bekend, al verliep dat lichtelijk anders dan vorig jaar. Door de nieuwe manier van het samenstellen van de punten, werden enkel de gemiddelde rangschikkingen van de landen bekendgemaakt, en niet de punten.

De televoters hadden Zlata uit Oekraïne boven de runner-up uit Azerbeidzjan verkozen, maar vooral gastland Zweden deed het opmerkelijk beter bij de vakjury’s (derde plek) dan bij de kijkers thuis (achttiende plek), net als Frankrijk (twaalfde en vijfentwintigste). Roemenië (zevende en vierentwintigste) en Ierland (veertiende en drieëntwintigste) konden dan weer rekenen op veel meer bijval van het publiek.

België werd zeventiende bij de kijkers thuis en elfde bij de jury’s, Nederland pakte een fraaie zevende plek bij de juryleden en werd door de telestemmers beloond met een elfde plek. Maar iedereen was het erover eens dat Denemarken de overwinning verdiende.