Waarom staan er een aantal landen automatisch in de finale? En waarom doet Australië mee aan het Eurovisiesongfestival? En Nederland dit jaar niet? Doorgewinterde Songfestivalfans kunnen het allemaal uitleggen. Maar voor de reguliere kijker is het evenement soms wat complex. Ons artikel biedt hulp!

Hoelang bestaat het Songfestival al? En wanneer debuteerde België?

Het Eurovisiesongfestival bestaat al sinds 1956. Toen deden er zeven landen mee die elk twee nummers brachten. België was er deze editie al bij, net als Nederland. De daaropvolgende jaren breidde het deelnemersveld steeds verder uit. Verschillende landen namen deel, maar haakten ook weer af.

Welke landen mogen er meedoen aan het Songfestival?

Het Songfestival is ontstaan als liedjeswedstrijd georganiseerd door leden van de EBU, de European Broadcasting Union. De EBU is een samenwerkingsverband van met name publieke omroepen uit de meeste Europese landen en enkele landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika (zie dit kaartje voor een overzicht). Aan het Songfestival kan ieder actief lid van de EBU meedoen.

Hoeveel landen nemen deel aan het Songfestival 2026?

Dit jaar nemen 35 landen deel. Dat zijn dus niet alle leden van de EBU. Er zijn verschillende redenen waarom landen niet (meer) mee doen. Zo zijn er landen die aangeven dat deelname te duur is, of dat er te weinig interesse is. Er zijn ook landen die dit jaar voor het eerst sinds lange tijd niet meer deelnemen, doordat zij niet achter de keuze van de organisatie staan om Israël deel te laten nemen.

Over de deelname van Israël is dit jaar opnieuw veel controverse. Waarom mag dit land wél meedoen, terwijl bijvoorbeeld Rusland niet meer mag deelnemen?

De EBU bracht in 2025 al een officieel statement naar buiten: ‘Als een niet-politieke organisatie, is het de rol van de EBU om publieke omroepen in heel Europa en het Midden-Oosten te ondersteunen.

De Israëlische omroep is al meer dan zestig jaar lid van de EBU. Het EBU-lidmaatschap van de Russische publieke omroepen werd in 2022 opgeschort vanwege aanhoudende schendingen van lidmaatschapsverplichtingen en de schending van de waarden van de publieke media. (…)

De relatie tussen KAN en de Israëlische regering is fundamenteel anders dan de relatie die bestaat tussen die Russische leden en de staat, waarbij de Israëlische regering de afgelopen jaren heeft gedreigd de omroeporganisatie te sluiten.’

De roep om een boycot van Israël bleef echter aanhouden, waardoor de deelname van Israël in 2026 één van de agendapunten werd tijdens de 91 algemene vergadering van EBU-omroepen. Tijdens deze vergadering op 4 december 2025 werd besloten dat de Israëlische omroep KAN mag deelnemen.

Australië doet ook mee. Dat is geen actief lid van de EBU. Waarom neemt het land dan wel deel aan het Songfestival?

Het festival is in Australië heel populair. Publieke omroep SBS startte met het uitzenden van het Songfestival in 1983. In 2015 bestond de liedjeswedstrijd zestig jaar en werd de omroep van Australië uitgenodigd om eenmalig deel te nemen. Mocht Australië dat jaar zegevieren, zou het land het daaropvolgende jaar opnieuw deelnemen.

Australië won niet in 2015, maar was in 2016 en de jaren hierna toch weer van de partij. Tot op heden loopt de uitnodiging door en neemt Australië dus nog steeds mee aan het Songfestival. Als die overeenkomst ooit afloopt, zal de omroep niet meer mogen deelnemen.

Waarom neemt Nederland dit jaar niet deel?

Nadat de eerder benoemde EBU-ledenvergadering op 4 december 2026 het licht op groen zette voor een Israëlische deelname in Wenen, kondigden verschillende landen aan niet te zullen deelnemen aan het Eurovisiesongfestival 2026.

De Nederlandse omroep AVROTROS liet weten dat het land, voor het eerst sinds 2002, niet zal deelnemen aan het Songfestival. De omroep vindt dat een deelname onder de huidige omstandigheden niet te verenigen is met de publieke waarden die voor de omroep essentieel zijn.

In een persbericht was te lezen: ‘Wat zich afgelopen jaar heeft voorgedaan; het schenden van universele waarden als menselijkheid en vrije pers, maar ook de politieke inmenging in vorige editie van het Songfestival, betekent dat er voor ons een grens is bereikt. Dat blijft leidend, ongeacht de stappen die daarna zijn genomen.

De situatie in Gaza blijft bovendien uiterst zorgelijk en kwetsbaar. Het is op dit moment te vroeg om te spreken van een wezenlijke, stabiele verbetering die deelname aan het Songfestival vanuit onze waarden rechtvaardigt.’

Ook Spanje, Ierland, IJsland en Slovenië zijn er vanwege de deelname van Israël niet bij dit jaar.

België doet dit jaar mee en wordt vertegenwoordigd door ESSYLA. Hoe is bepaald dat ESSYLA ons land mag vertegenwoordigen?

De deelnemende landen zijn zelf verantwoordelijk voor de selectie van de kandidaat die het land mag vertegenwoordigen. Zo koos de Waalse omroep RTBF opnieuw voor een interne selectie van de artiest en het liedje. De RTBF is dit jaar verantwoordelijk voor de selectie van de Belgische kandidaat. De Franstalige omroep wisselt jaarlijks af met de Vlaamse omroep VRT.

De Waalse omroep koos dus voor ESSYLA. Meer informatie over de in Perwijs geboren zangeres vind je hier.

Wanneer vindt het Songfestival 2026 plaats en hoe lang duren de liveshows?

Het Eurovisiesongfestival 2025 bestaat uit twee halve finales, op dinsdag 12 mei en donderdag 12 mei. De finale vindt plaats op zaterdag 16 mei. De shows beginnen om 21.00 uur CET. De halve finales duren tot ongeveer 23.15 uur. De finale kent een langere zit: de precieze eindtijd is nog onbekend, maar in voorgaande jaren duurde de finale tot ongeveer 01.00 uur op zondag.

Hoe kan ik het Songfestival 2026 kijken?

Vlaamse kijkers volgen alle shows op VRT 1 en via VRT MAX vanaf 21.00 uur.

In Nederland kijk je naar de liveshows op NPO1. De uitzending wordt niet uitgezonden door AVROTROS, maar door omroepen NOS en NTR.

Je kan alle liveshows ook volgen via het YouTube-kanaal van het Songfestival.

Wanneer treedt ESSYLA op?

België neemt dit jaar deel aan de eerste halve finale op dinsdag 12 mei. ESSYLA treedt op als elfde van de in totaal vijftien halve finalisten.

Wie presenteren het Songfestival 2026?

De presentatie is in handen van Victoria Swarovski en Michael Ostrowski.

Het duo neemt zowel de presentatie van de twee halve finales als de finale voor hun rekening.

Er zijn twee halve finales. Hoe zijn deze ingedeeld en hoe kan je als land de finale bereiken?

Tijdens een loting in januari werd de indeling van de twee halve finales bepaald. Naast dat er werd geloot in welke halve finale de deelnemende landen optreden, is er ook geloot in welke helft zij zullen optreden. De productie van de show heeft de startvolgorde zoals deze in de halve finales te zien is bepaald.

Ook de al gekwalificeerde landen voor de finale treden op tijdens de halve finales, tussen de optredens van de halve finalisten door.

Je hoort wel eens iets over Bookmakers. Wat zijn dat en kunnen zij de uitslagen al op voorhand voorspellen?

Bookmakers, of wedkantoren, voorspellen geen uitslagen. Ze stellen een lijst op van de volgorde waarin landen kans maken op de Songfestivalwinst. Het land met, volgens de bookmakers, de meeste kans staat bovenaan. Hieraan worden quoteringen gekoppeld, hoe lager de quotering, hoe lager het uit te betalen winstbedrag. De quoteringen worden aangepast wanneer meerdere mensen inzetten op een bepaalde uitslag.

Meer informatie over de werking van bookmakers vind je in dit artikel.

Wie bepaalt welke landen doorstoten naar de finale?

Er zullen tien landen per halve finale doorstoten naar de finale op zaterdag 16 mei. De finalisten zullen worden bepaald door zowel een vakjury als de kijkers thuis. Elk deelnemend land stelt een professionele vakjury samen, bestaande uit leden met een muzikale of artistieke achtergrond.

Elk land deelt dus twee keer 1 t/m 8, 10 en 12 punten uit.

Juryleden en kijkers thuis uit de landen die deelnemen aan de betreffende halve finale mogen stemmen, evenals de al voor de finale geplaatste landen die in de betreffende halve finale optreden.

Daarnaast kunnen ook kijkers over de hele wereld, buiten de deelnemende landen, stemmen. Alle stemmen van deze groep, genaamd Rest of the World, tellen per show mee als één extra land.

De tien halve finalisten met de meeste punten per halve finale zien we terug in de finale. Deze worden in willekeurige volgorde door de presentatoren bekendgemaakt. De resultaten per halve finale worden gepubliceerd na de finale op zaterdag.

Een uitleg over de stemming is te zien in deze video.

Naast de landen die doorstoten vanuit de halve finales, zijn er al een aantal landen in het bezit van een finaleplek. Waarom hoeven zij zich niet te kwalificeren?

Het gaat hier om het gastland, in dit geval Oostenrijk, en de Big-4. Als winnaar van het vorige Songfestival en organisator van de komende editie is Oostenrijk automatisch gekwalificeerd voor de finale. De Big-4 landen (Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk) leveren de grootste financiële bijdrage en mogen in ruil direct deelnemen aan de finale.

Hoe kan ik stemmen?

Vanuit België kun je stemmen via de officiële Eurovision-app of rechtstreeks op www.esc.vote.

Daarnaast is er de mogelijkheid te stemmen via telefoon en/of sms-bericht. Informatie over het stemmen per telefoon of sms volgt tijdens de uitzending.

Kijkers uit ons land kunnen alleen stemmen tijdens de eerste halve finale op 12 mei en de finale op 16 mei. De relevante nummers, inclusief kosten, worden tijdens de liveshows op je tv-scherm getoond. Let op: je kan vanuit België niet op ESSYLA stemmen.

Nederlandse kijkers mogen, vanwege het ontbreken van Nederland, tijdens beide halve finales en de finale stemmen. De stemmen van Nederlandse kijkers worden meegenomen als onderdeel van de Rest of the World-stemming. Ook dit is mogelijk via de officiële app van het Songfestival, de website www.esc.vote en via telefoon en/of sms-bericht.

Tijdens de halve finale kan er gestemd worden na afloop van het laatste liedje. In de finale kun je al stemmen vanaf de eerste deelnemer.

Hoe wordt de uiteindelijke winnaar bepaald?

In de finale wordt er opnieuw gestemd door een vakjury en kijkers thuis. Elk deelnemend land stelt een professionele vakjury samen, bestaande uit leden met een muzikale of artistieke achtergrond.

Elk land deelt hierdoor twee maal 1 t/m 8, 10 en 12 punten uit. De punten (dus zowel de punten van de verschillende vakjury’s en vanuit de stemmers thuis) worden apart bekendgemaakt. Spokespersons per land delen de punten van de vakjury’s uit, de presentatoren maken de punten van de televoting bekend. Het land met opgeteld de meeste punten is de winnaar van het Songfestival 2026.