Het drieënvijftigste Eurovisiesongfestival vond plaats op 24 mei 2008 – exact 52 jaar na de allereerste editie, in 1956. De Servische omroep bracht de wedtrijd onder in de hoofdstad Belgrado. Hij had een ietwat vergiftigd geschenk gekregen van de EBU, want er moesten geen twee, maar drie liveshows worden georganiseerd.

In september 2007 had de Unie namelijk bekendgemaakt dat er vanaf 2008 een tweede halve finale haar intrede zou doen. Dat betekende dus dat er dinsdag-, donderdag- en zaterdag- avond  Songfestivaluitzendingen waren. Dat bleek voor de VRT vooralsnog iets te veel van het goede: de tweede halve finale, zonder Belgische vertegenwoordiging, werd op donderdag- avond uitgezonden op het digitale kanaal Eén+.

Lange tijd was het nog maar de vraag of Servië wel gastland zou zijn of niet: in februari riep Kosovo eenzijdig de onafhankelijkheid uit. Dat leidde tot woede en protesten in en rond Belgrado. Even werd gevreesd dat de organisatie van het Songfestival in het gedrang zou komen, zeker toen de Servische preselectie moest worden uitgesteld.

Oekraïne, de runner-up van vorig jaar, en Finland en Griekenland, de afgelopen twee gastlanden, waren heel eventjes allen in de race om het over te nemen van de Servische omroep, maar uiteindelijk deed ze het toch zelf. Het thema dit jaar was Confluence of Sound, een verwijzing naar de rivieren Sava en Donau, die samenkomen in Belgrado.

Over 2008
De finale begon, zoals het inmiddels gebruikelijk was, met een optreden van de winnaar van vorig jaar. Marija Šerifović zong een geremixte versie van Molitva en haar nieuwe single, Tell Me Why.

Nadien was het tijd voor de presentatoren Jovana Janković en Željko Joksimović om de kijkers te verwelkomen in het Engels en Frans. Željko Joksimović was in 2004 als tweede geëindigd op het Songfestival in Istanbul en nam dit jaar als componist van zowel de inzending van het gastland als van Bosnië-Herzegovina. Na hun korte welkomstwoorden, begonnen de liedjes.

Željko Joksimović & Jovana Janković

Dit keer deden er 43 landen mee, een absoluut record. De wispelturige Oostenrijkers haakten weer af, maar San Marino en Azerbeidzjan waren er voor het eerst bij. Door de twee halve finales met telkens tien finalisten en vijf al geplaatste landen, de Grote 4 en gastland Servië, werd deze finale met 25 deelnemende landen de grootste in vijf jaar tijd.

Potten van stemgedrag
Sinds 2008 zijn enkel de grootste geldschieters van het Songfestival (Duitsland, Frankrijk, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en later ook Italië) en het gastland automatisch zeker van een finaleplek.

Alle andere landen worden eerst verdeeld in ‘potten’ op basis van eerder stemgedrag, om te vermijden dat bijvoorbeeld het hele Scandinavische of Balkanblok in dezelfde halve finale deelneemt en elkaar twaalven toewerpt. Op basis daarvan werden tot 2013 willekeurige lotingen gehouden om te bepalen welk land waar in welke halve finale deelneemt.

Het debuterende Azerbeidzjan had het meteen tot de finale geschopt, en pakte meteen een fraaie achtste plek. Servië werd vertegenwoordigd door zangeres Jelena Tomašević, die met een zesde plek dan weer licht onder de hooggespannen verwachtingen bleef.

Maar ze deed het hoe dan ook veel beter dan de Grote 4: Duitsland en het Verenigd Koninkrijk eindigden bij de laatste drie. De Franse zanger Sébastien Tellier had in eigen land voor commotie gezorgd voor zijn grotendeels Engelstalig liedje. Het leidde zelfs tot woeste reacties van parlementsleden. Sébastien kwam het podium in Belgrado opgereden in een golfkarretje, geflankeerd door achtergrondzangeressen met baarden.

De politiek geladen tekst van de Spaanse inzending moest worden ingetoomd om de regels van het Songfestival geen geweld aan te doen. De inzending was opmerkelijk te noemen: het bekende komische typetje Rodolfo Chikilicuatre had er de voorronde gewonnen, en zette een olijke act neer met zijn lied Baila el Chik-Chiki. Hij werd er zestiende mee, evenwel het beste Spaanse resultaat in vier jaar tijd. Tot de inzendingen die de meeste ophef veroorzaakten, behoorde een Ierse kalkoen, in feite een personage van een Ierse komiek.

De drie terugkerende artiesten van dit jaar hadden allen de finale gehaald: Roberto Meloni nam dit jaar deel voor de Letse piraten, en eindigde ermee in de middenmoot. Charlotte Perrelli, ex-Nilsson, had in 1999 nog gewonnen, maar had nu een wildcard van de jury’s nodig gehad om zich te plaatsen voor de finale. Daar evenaarde ze het Zweedse resultaat van vorig jaar, een povere achttiende plek.

Dima Bilan

Van Amerikaanse makelij

De twee grote favorieten voor de titel maakten opnieuw hun rollen waar. De Oekraïense Ani Lorak en de terugkerende Rus Dima Bilan streden om het hoogste schavot, en de laatste won uiteindelijk met een comfortabele voorsprong.

België
België werd uitgeschakeld in de eerste halve finale:  O julissi na jalini van de folkgroep Ishtar mocht zodoende niet deelnemen aan de finale van het ESF 2008.

Ishtar ontstond in 2001 en werd opgericht door Michel Vangheluwe. Sinds 2003 brengt het gezelschap concerten met liefdesliedjes uit Europese volksmuziek, al was er bijna vanaf het begin ook eigen muziek. Het eerste album kwam uit in 2005, en intussen zijn er vier verschenen. De groep schreef zich half voor de grap in voor Eurosong met O julissi na jalini, en had niet verwacht geselecteerd te raken, laat staan te winnen.

Tijdens en na de preselectie was Vlaanderen in de ban van Ishtar, al doofde het grote succes geleidelijk aan uit na de flop op het Songfestival in Belgrado. Zangeres Soetkin Baptist, die pas later bij de groep kwam, verliet Ishtar in 2010.

Dat zette echter geen rem op de verdere werking van de groep, die tot op de dag van vandaag blijft bestaan en nieuwe muziek uitbrengt. Anno 2021 woont Soetkin Baptist in Noorwegen, waar ze nog werd gefilmd voor het Eén-programma Het hoge noorden, van en met Annemie Struyf.

Ons land werd op twee na laatste in de eerste halve finale, en zo voor het vierde opeenvolgende jaar uitgeschakeld, en dat viel zwaar. ‘Er waren tranen, ja’, bekende zangeres Soetkin Baptist aan De Standaard. ‘We hadden keihard gewerkt en die drie minuten waren het hoogtepunt van alles. De ambiance in het publiek was enorm. De tranen waren niet voor mezelf, wel voor de mensen die ons gekozen had- den en die we hebben teleurgesteld.’

Nederland
Tranen waren er ook voor Nederland: Hind bracht Your Heart Belongs To Me, maar ook dat lied werd niet voldoende gewaardeerd. voor een finaleplek.

De pauze en de punten
De befaamde Servische tennisser Novak Đoković werd opgevoerd om de televoting te openen, en hij torende op hilarische wijze uit boven presentator Željko Joksimović. Na een pauzeact verzorgd door de in de Balkan wereldberoemde zanger en componist Goran Bregović, begon de stemming. Die werd vanaf de meet af gedomineerd door een strijd tussen Griekenland en Rusland.

Dima Bilan was twee jaar geleden in Athene tweede geëindigd met Never Ever Let You Go. In zijn halve finale op dinsdag eindigde hij namens Rusland slechts derde. Maar in de finale wist hij plots veel meer zieltjes te winnen voor zijn ballade Believe, geflankeerd door ijsschaatser Evgeni Plushenko.

Uiteindelijk wist Dima Bilan zich los te trekken en kwam Ani Lorak nog voldoende opzetten om Kalomira terug te dringen naar een derde plek. De Russen hadden na een tweede en derde plek eindelijk hun eerste overwinning beet. De top vijf was verder volledig vrouwelijk, met de zangeressen uit Oekraïne, Griekenland, Armenië en Noorwegen in de hoogste regionen.

Met de zege van Rusland won voor de achtste opeenvolgende keer een nieuw land de wedstrijd, maar aan dat record zou het volgende jaar een einde komen. Het lied van Dima was een product van Amerikaanse makelij, meer bepaald van componist Jim Beanz en producer Timbaland, die beiden hun sporen verdiend hadden bij grote hits van tal van gevestigde internationale artiesten.

De uitgekiende podiumact – op een zelf meegebrachte ijspiste en geflankeerd door een violist en een olympisch kampioen kunstschaatsen – zorgde voor een memorabel optreden dat de Russen hun eerste Songfestivalzege gaf.

De winnaar
Dima Bilan werd als Viktor Nikolajevitsj Belan geboren in 1981, in de toenmalige Sovjet-Unie. Hij begon op jonge leeftijd met zingen en bracht op negentienjarige leeftijd zijn eerste single uit. Daarop volgden deelnames aan verschillende plaatselijke en internationale muziekfestivals, met wisselend succes.

In 2006 werd hij intern aangeduid als Songfestivalkandidaat, en in Athene pakte hij de zilveren medaille. Twee jaar later won hij de Russische preselectie én het Songfestival zelf. In 2012 waagde hij opnieuw zijn kans in de voorronde, maar moest hij genoegen nemen met de tweede plaats.

Tot dusver bracht hij tien albums uit, afwisselend in het Russisch en het Engels. Zijn recentste album, Perezagruzka, verscheen in 2020. De laatste jaren is hij te zien als coach in de Russische versies van The Voice en The Voice Kids.

Hitsucces
Believe kwam niet verder dan de 16de plaats in de Vlaamse Ultratip. In Rusland piekte de song wel bovenaan in de hitparade.

De grootste hit van dit Songfestival in de Vlaamse Ultratop werd de Franse inzending van Sébastien Tellier, die pas negentiende was geworden in Belgrado. Zijn Divine strandde in onze lijst op #15.

Kijkcijfers
De halve finale met Ishtar trok 868.347 kijkers, met 1.324.000 ramptoeris- ten die de uitschakeling zagen. De tweede halve finale, verstopt achter de rode knop, trok volgens De Standaard nog geen 50.000 Vlamingen. De finale was met 487.565 kijkers de minst bekeken finale in zeven jaar tijd.

Nasleep
De internationale kritiek na dit Songfestival richtte zich meer dan ooit op de puntenverde- ling. Dima Bilan was door zijn buurlanden bedolven onder topscores, maar kon West-Europese landen beduidend minder bekoren.

Omgekeerd hadden de laag genoteerde westerse landen eveneens hun positie grotendeels te danken aan hun eigen regio’s. Het huidige systeem van tele- voting botste tegen verschillende grenzen aan, en in 2009 besloot de EBU radicaler in te grijpen.

Believe deed niets in de Europese hitlijsten, en was feitelijk al vergeten toen de uitzending afgelopen was.

Het scorebord