De Portugese omroep RTP mocht voor de allereerste keer het Songfestival organiseren en koos in juli 2017 voor een editie vanuit de hoofdstad Lis- sabon. Vier vrouwen werden bereid gevonden de drie uitzendingen te presenteren.

Het ging om drie bekende Portugese televisie- presentatrices en een Amerikaanse actrice; Daniela Ruah is vooral bekend van haar vaste rol in de misdaadreeks NCIS: Los Angeles.

Op zaterdag 12 mei 2018 was het zover: de finale van het 63e Eurovisiesongfestival. Net als de twee halve finales werd ook de finale uitgewerkt vanuit de Altice Arena in de Portugese hoofdstad Lissabon.

Het was de allereerste keer sinds Portugal in 1964 gedebuteerd had op het Songfestival, dat omroep RTP de organisatie op zich mocht nemen.

Over 2018

Al meteen na de overwinning van Salvador Sobral in Kiev in 2017 werd Lissabon wijd en zijd getipt als gaststad voor de editie van 2018. Het nieuws werd eerst bevestigd, dan weer ontkend, en dan werd er een inschrijving gehouden waarbij steden zich konden aanmelden.

Die bleek overbodig, want al in juli 2017 werd bekend dat hoofdstad Lissabon dan toch de locatie zou worden. De zaal was de MEO Arena, die later nog officieel van naam veranderde en de Altice Arena werd, in lijn van de telecommunicatiebedrijven (MEO en Altice) die de zaal bezitten en beheerden. De organisatie verliep nagenoeg rimpelloos in vergelijking met de chaos van 2017, wat vast en zeker een verademing was voor de EBU.

Het enige echte schandaal rond dit Songfestival voltrok zich ver buiten de Europese buitengrenzen. Het Chinese tv-station Mango TV had al enkele jaren de uitzendrechten, maar had de optredens van Albanië en Ierland niet uitgezonden. Zowel de tatoeages van Eugent Bushpepa als de homoseksuele boodschap van Ryan O’Shaughnessy botsten tegen de strikte Chinese mediacensuur.

Na massaal protest op het internet, besloot de EBU de samenwerking met Mango TV per direct stop te zetten, en de omroep mocht de tweede halve finale en de finale niet eens meer uitzenden.

De finale werd geopend met een streepje fadomuziek, zowat het voornaamste exportproduct van Portugal. Zangeressan Ana Moura en Mariza mochten elk een liedje zingen, waarna de inmiddels traditionele vlaggenparade de 26 deelnemers introduceerde.

Dit jaar gebeurde dat onder de tonen van het Portugese dj-duo Beatbomers. Nadien kwamen de vier presentatrices in beeld. Het ging om drie gevierde presentatrices van de Portugese staatsomroep, Sìlvia Alberto, Catarina Furtado en Filomena Cautela, en om Daniela Ruah, vooral bekend als actrice uit de Amerikaanse misdaadreeks CSI: Los Angeles. Na een korte verwelkoming gingen de liedjes van start.

Daniela Ruah, Sílvia Alberto, Catarina Furtado en Filomena Cautela

Voor het derde jaar op rij mocht het land dat de tweede halve finale had afgesloten de finale openen. Mélovin uit Oekraïne moest echter genoegen nemen met een plaats in de middenmoot van het klassement.

De landen uit de tweede finale maakten opmerkelijk weinig indruk in de finale. De Zweed Benjamin Ingrosso finishte zevende en redde de meubelen, maar tussen de zeventiende en de 22e plek eindigden zes opeenvolgende landen die op donderdagavond hadden deelgenomen.

Alle aandacht ging naar de Israëlische Netta en de Cypriotische Eleni Foureira, die aan elkaar gewaagd waren als topfavorieten. Netta werd er tijdens haar repetitie van beschuldigd zich te bezondigen aan cultural appropriation door Japanse elementen in haar outfit en optreden te incorporeren.

Eleni was pas tijdens diezelfde repetities op het voorplan gekomen als kanshebster en stond op de dag van de finale bovenaan bij de wedkantoren. Uiteindelijk moest ze toch genoegen nemen met het zilver, ten voordele van Netta. In de strijd tussen de twee dames werd bijna vergeten dat de Oostenrijkse zanger Cesár Sampson geheel onverwacht de jurystemming won en uiteindelijk derde eindigde.

De gehele top drie bestond uit landen uit de eerste halve finale. Cesár Sampson uit Oostenrijk maakte indruk door de jurystemming op zijn naam te schrijven, maar het werd toch de verwachte tweestrijd tussen Eleni Foureira uit Cyprus en Netta uit Israël, waarbij die laatste aan het langste zeel trok.

Israël won met Toy voor de vierde keer het Songfestival, na eerder zeges exact veertig en twintig jaar eerder (in 1978 en 1998) en ook nog in 1979. Cyprus behaalde met een tweede plek evenwel zijn beste Songfestivalresultaat ooit tot hiertoe.

Netta

Zeer wisselende successen waren er voor de zes automatisch geplaatste landen van dit festival. Michael Schulte uit Duitsland veroverde menig hart met zijn ingetogen ballade opgedragen aan zijn overleden vader en leverde onze oosterburen hun beste resultaat in acht jaar tijd op.

Het Italiaanse duo vond vooral bijval bij de kijkers met hun liedje geïnspireerd op recente aanslagen in het Europese continent en finishte uiteindelijk netjes vijfde. Ook Frankrijk werd vertegenwoordigd door een duo, maar dat stelde flink teleur: Madame Monsieur golden als topfavoriet met Mercy, een song over de vluchtelingencrisis, maar finishten slechts halverwege het klassement.

Verder waren er nog grote teleurstellingen voor de twee Iberische staten. In Spanje was de legendarische talentenjacht Operación Triunfo vanonder het stof gehaald om de Songfestivalinzending te selecteren. Dat leverde in eigen land ongezien veel aandacht voor het Songfestival op, maar vertaalde zich niet in een goed resultaat. Gastland Portugal onderging de ultieme vernedering en eindigde troosteloos laatste voor eigen publiek.

En dan was er nog het Verenigd Koninkrijk. Zangeres SuRie had de voorronde gewonnen en kon rekenen op Belgische Songfestivalervaring: zowel bij Loïc Nottet in 2015 als bij Blanche in 2017 stond ze in het achtergrondkoor.

Van Storm werd weinig verwacht, en uiteindelijk finishten de Britten ook voor de zoveelste keer onderaan de puntenlijst. Maar toch was er ongemeen veel publiciteit over het optreden van de Union Jack.

Dat werd namelijk verstoord door een Britse politieke activist die zich ondanks alle security een weg naar het podium baande, SuRies microfoon afnam, een boodschap scandeerde en dan uiteindelijk van de scène werd gehaald. SuRie ging gewoon verder met haar optreden, maar was duidelijk overmand door emoties. De Britse delegatie mocht nog eens optreden, maar besloot daar zelf van af te zien.

België en Nederland

België was gesneuveld in de eerste halve finale. Sennek had onvoldoende punten vergaard om een finaleplek weg te kapen.

Laura Groeseneken (Sennek zit deels in haar achternaam vervat) werd in 1990 geboren in Leuven. Ze is een veelzijdige artieste die zingt, piano en melodica speelt en songs componeert. Een van haar eerste grote optredens was toen ze in 2012 Tomorrow Never Dies mocht zingen tijdens een James Bond-concert.

Twee jaar later werd ze een vaste gastartieste van Ozark Henry oftewel Piet Goddaer, die in Eurosong 2014 als expert in de preselectie zat. Sennek schreef mee aan de Hooverphonic-sin- gle Gravity, die werd opgepikt in een internationale reclamecampagne van het parfummerk Cacha- rel.

Ze was al een tijdje in het vizier van het VRT-selectiecomité en besloot in 2017 toe te happen, terwijl ze nog bij meubelketen IKEA werkte. De VRT gaf haar carte blanche voor haar deelname, maar het leverde geen finaleplek op in Lissabon. In 2019 verscheen een nieuwe solo-single, Endlessly. Daarnaast is ze voice-over en zangcoach.

A Matter of Time piekte op #9 in de Vlaamse Ultratop, en kwam in de Franstalige lijst niet verder dan een 16de plek in de tipparade.

Nederland werd nog steeds vertegenwoordigd door zanger Waylon. Hij ging resoluut voor de winst, maar eindigde uiteindelijk pas op een teleurstellende achttiende plaats. Bij de vakjury’s was hij nog in het midden gestrand, maar de televoters waren minder tuk op Outlaw In ‘Em.

Waylon

De pauze en de punten

Er zat een goede 45 minuten tussen het laatste liedje en de eerste punten. Al die zendtijd werd opgevuld op uiteenlopende manieren. Er waren de traditionele montagefilmpjes, optredens van een Portugees muziekgezelschap dat elektronische muziek bracht, een overzicht van de Portugese muziekwedstrijd en Songfestivalvoorronde Festival da Canção, de winnares van het Junior Eurovisiesongfestival 2017, en als apotheose een lang optreden van titelhouder Salvador Sobral en de gevierde Braziliaanse artiest Caetano Veloso.

Nadien was het tijd voor de punten. Aan een snel tempo werden de jurypunten afgewerkt, waarna de publiekspunten meteen volgden. De presentatrices hielden de spanning er goed in, tot presentatrice Catarina Furtado iets te vroeg bekendmaakte dat Cyprus tweede werd bij de televoting, waardoor Israël automatisch de winnaar was.

Het scorebord

Netta Barzilai werd geboren in 1993. Ze woonde enkele jaren in Ni- geria voor ze terugkeerde naar Israël. Na haar legerdienst bij de ma- rineband studeerde ze elektronische muziek, zonder af te studeren.

In september 2017 waagde ze haar kans in een Israëlische talentenjacht die ook gold als Songfestivalvoorronde. Ze had een wildcard van de jury nodig om het tot in de finale te schoppen, maar die won ze.

Haar lied Toy (over #metoo) werd daarna pas geschreven, en gold quasi onmiddellijk als een van de grote favorieten. Sindsdien bracht ze nog verschillende singles uit, zoals Bassa Sababa en Cuck- oo, die in Israël grote hits werden, maar erbuiten niets deden. Haar eerste EP verscheen in 2020.

Toy werd een nummer 1-hit in Israël en werd een onverwacht succes in de lijst van Amerikaanse Dance Club Songs. Elders brak het lied weinig potten, met enkel in Finland en Zweden noteringen in de top tien. In België was er weinig enthousiasme: de winnaar piekte op #29 in de Vlaamse Ultratop en kwam niet verder dan #15 in de Franstalige Ultratip.

Kersvers winnares Netta scandeerde dat ze iedereen alvast uitnodigde in Jeruzalem voor het Songfestival 2019. Maar de daaropvolgende gebeurtenissen maakten meteen duidelijk dat dat allesbehalve een sinecure en een zekerheid zou worden.

Onmiddellijk na afloop van de finale werden de gedetailleerde rangschikkingen per land en jurylid vrijgegeven, die enkele grote verschillen blootlegden. Zweden was tweede geworden bij de jury’s, maar eindigde, op veel gejoel van het zaalpubliek, pas 23e bij de kijkers thuis.

Australië werd daar zelfs troosteloos laatste. Ook Nederland, Albanië, Frankrijk, Bulgarije en Oostenrijk vonden meer gehoor bij de jury’s dan het publiek. Andersom waren de televoters de songs uit Israël, Italië, Tsjechië, Denemarken, Servië en Hongarije beduidend meer genegen.

Met de Belgische uitschakeling in de eerste halve finale kelderden de kijkcijfers voor de volgende liveshows op Eén aanzienlijk. De uitzending van dinsdagavond, met Sennek, had het met 846.210 kijkers zeer goed gedaan. De tweede halve fina- le trok nog 567.983 geïnteresseerde Vlamingen, en de finale werd met 685.161 kijkers alsnog het best bekeken programma van de zaterdagavond.

Het ging wel om de laagste kijkcijfers in vier jaar tijd. In Franstalig België hadden 255.338 en 206.154 kijkers de eerste halve finale en de finale gevolgd. De tweede uitzending had te wei- nig kijkers getrokken om de Waalse top 20 van meest bekeken programma’s te halen.